Fuqia e Sadakasë Shërimi Mbrojtja dhe Vërtetësia e Besimit
Sipas Analizave të Ibn Tejmijes dhe Ibn Kajjim el-Xheuzijeh
Në botëkuptimin e këtyre dy dijetarëve, raporti i njeriut me pasurinë është një nga sprovat më të mëdha të ekzistencës. Sadakaja, në këtë kontekst, shërben si një mjet i fuqishëm që zgjidh nyjet e fatkeqësive dhe pastron shpirtin.
1. Filozofia e Sadakasë te Ibn Tejmije: “SidK” (Vërtetësia)
Shejhul-Islam Ibn Tejmije, në veprën e tij monumentale “Mexhmu’ el-Fetawa”, ndalet te etimologjia e fjalës. Ai shpjegon se përse ky akt quhet “SadaKah”:
“Ajo u quajt sadaka sepse është dëshmi e ‘SidK-ut’ (vërtetësisë) së besimtarit. Çdo njeri pretendon se e do Allahun, por pasuria është e dashur për nefsin (egon). Kur njeriu jep atë që do (pasurinë) për Atë që do më shumë (Allahun), ai vërteton pretendimin e tij.” (Referenca: “Mexhmu’ el-Fetawa”, Vëllimi 14)
Sipas Ibn Tejmijes, sadakaja është një formë adhurimi që kombinon tewhidin (njëshmërinë e Zotit) me mëshirën ndaj krijesave. Ai argumenton se një shoqëri që braktis sadakanë, është një shoqëri që ka humbur lidhjen shpirtërore me Krijuesin.
2. Ibn Kajjimi: Sadakaja si Mburojë ndaj Fatkeqësive
Në librin e tij të mrekullueshëm “El-Wabil el-Sajjib”, Ibn Kajjimi shpalos një sekret që pak njerëz e kuptojnë plotësisht: ndikimin e menjëhershëm të sadakasë në realitetin fizik.
Ai shkruan:
“Sadakaja ka një ndikim të çuditshëm në largimin e sprovave. Edhe nëse një person është zullumqar (mizor) apo mëkatar, nëse ai jep sadaka, Allahu ia largon një fatkeqësi që ishte nisur drejt tij. Ky është një fakt i provuar nga popujt e ndryshëm të botës, sepse ata kanë parë se si lëmosha mbyll dyert e shkatërrimit.” (Referenca: El-Wabil el-Sajjib, fq. 49)
Për Ibn Kajjimin, sadakaja vepron si një mburojë që ndalon paracaktimin e keq përpara se ai të godasë njeriun.
3. Shërimi i Sëmundjeve: “Mjekësia e Zemrës”
Te vepra “Zadul-Me’ad”, Ibn Kajjimi e klasifikon sadakanë si një nga shtyllat e mjekësisë profetike. Ai argumenton se sëmundjet fizike shpesh kanë rrënjë te gjendja e shpirtit:
- Pastrimi i egos: Sadakaja thyen “shuhh-in” (koprracinë ekstreme), e cila sipas tij është helmi që vret zemrën.
- Gëzimi i shpirtit: Ai thotë se kur njeriu jep sadaka, ai ndjen një zgjerim në gjoks (inshirah) dhe një gëzim që vepron si mbrojtje ndaj stresit dhe ankthit.
- Lidhja me shërimin: Ai citon se dhënia e pasurisë aktivizon mëshirën e Allahut: “Mëshironi ata që janë në tokë, t’ju mëshirojë Ai që është në qiell.”
4. Sadaka Xharijeh: Investimi që nuk njeh Falimentim
Ibn Tejmije te “El-Ikhtijarat el-Fikijjeh” thekson se lloji më i mirë i sadakasë është ai që ka dobi të vazhdueshme (vazhdimësia). Ai veçon:
- Dijen dhe Arsimimin: Shpërndarja e librave dhe edukimi.
- Ujin: Sigurimi i burimeve të ujit për njerëzit dhe gjallesat.
- Ndërtimet publike: Xhamitë dhe vendet e dobishme.
Sipas tij, sa herë që një person përfiton nga ky investim, dhuruesi merr shpërblim në varrin e tij, duke e mbajtur “llogarinë e sevapeve” të hapur.
5. Dhjetë dobitë e Sadakasë sipas Ibn Kajjimit
Në shkrimet e tij, mund të përmbledhim këto dhjetë dobi kryesore:
- Shuan zemërimin e Zotit.
- Fshin mëkatet ashtu si uji fik zjarrin.
- Mbron nga vdekja e keqe (vdekja e papritur apo në gjendje të rëndë).
- Shton pasurinë përmes bereqetit (Allahu e zëvendëson atë).
- Shëron sëmundjet e trupit dhe shpirtit.
- Sjell hije në Ditën e Gjykimit.
- Largon dënimin e varrit.
- Pastron nefsin nga cilësitë e ulëta.
- Sjell lutjet e engjëjve (Melaiket luten për dhuruesin).
- Zbut zemrën e fortë (ushqimi i të varfërve zbut shpirtin).
Referencat kryesore:
- Ibn Tejmije: Mexhmu’ el-Fetawa, vëllimet mbi Zekatin.
- Ibn Kajjim: El-Wabil el-Sajjib min el-Kalim el-Tajjib.
- Ibn Kajjim: Zaul-Me’ad fi Hadji Khajri el-‘Ibad.
Këshilla shtesë”:
Sadaka Xharije (Bamirësia e Vazhdueshme)
Forma më e lartë e investimit për botën tjetër; vepra që vazhdon të gjenerojë shpërblime edhe pas vdekjes, duke u bërë një lumë i pashtershëm i së mirës.
Infrastruktura Dhe Nevojat Themelore
- Ndërtimi i Puseve dhe Sistemeve të Ujit Sadakaja e Ujit
Sigurimi i ujit të pastër për një komunitet për pirje, pastrim dhe bujqësi. Çdo pikë uji bëhet një burim i vazhdueshëm shpërblimi. - Ndërtimi i Institucioneve
Ndërtimi i xhamive, shkollave, spitaleve dhe jetimoreve. Çdo person që përfiton nga këto ndërtesa gjeneron shpërblim për themeluesin. - Mbjellja e Pemëve
Ofrimi i ushqimit dhe hijes për njerëzit, kafshët dhe zogjtë për dekada të tëra. - Ndërtimi i Strehimoreve
Sigurimi i një çatie të sigurt për jetimët, të vejat, të pastrehët apo refugjatët, duke u dhënë atyre dinjitet dhe siguri.
Dija Dhe Edukimi
- Shpërndarja e Kur’anit dhe Librave të Dobishëm
Dhurimi i dijes që lexohet, mësohet dhe trashëgohet brez pas brezi. Çdo shkronjë e lexuar është një shpërblim. - Krijimi i Përmbajtjes Dixhitale Edukative
Prodhimi i videove, kurseve online dhe aplikacioneve me dije të dobishme që mund të arrijnë miliona njerëz globalisht. - Sponsorizimi i Studentëve dhe Mësuesve
Investimi në arsimimin e një personi që do të bëhet një burim drite për komunitetin e tij. - Ngritja e Bibliotekave Publike
Krijimi i një hapësire ku të gjithë, pavarësisht statusit ekonomik, mund të kenë akses në dije dhe libra.
Qendrueshmeria Ekonomike
- Dhurimi i Mjeteve të Punës (Mikrofinancim)
Fuqizimi i familjeve për të krijuar të ardhura të qëndrueshme (p.sh. makinë qepëse, mjete bujqësore, kafshë prodhuese). - Krijimi i Fondeve të Vakëfit (Endowments)
Ngritja e një fondi të investuar ku fitimet vjetore përdoren vazhdimisht për të financuar projekte bamirësie, duke siguruar një ndikim të përjetshëm. - Mbështetja e Bizneseve të Vogla Lokale
Investimi në biznese të vogla në komunitete të varfra për të krijuar vende pune dhe për të stimuluar ekonominë lokale.
#ibnkajjim #ibntejmije #sadaka #islami #shërim #bamirësi #besim #referenca #Xharijeh #mirësi #dije #shqip #bereqet #mbrojtje
